id Software từng bán hộp Doom rỗng cho dân sao chép lậu Đài Loan — 'với tụi tôi, đó là phát hành'

Để Cenix kể cho nghe một câu chuyện mà nghe xong mấy ông sẽ phải gãi đầu: ngày xưa, id Software chủ động liên hệ với những tay sao chép lậu lớn nhất Đài Loan để bán cho họ vỏ hộp Doom. Rỗng. Giá siêu rẻ. Và họ hoàn toàn hài lòng với chuyện đó.

Bối cảnh: thời shareware, thời của những cái đĩa mềm

Doom phát hành theo mô hình shareware — chương đầu miễn phí hoàn toàn, thích thì gửi tiền cho id Software rồi họ gửi hai episode còn lại về tận nhà.

Vấn đề là ở cái thời chưa có internet phổ cập, nhiều tay bán lẻ “hơi lươn” đem chính bản shareware miễn phí đó ra bán lấy 5 đô. Nghe thì bực, nhưng phát biểu tại QuakeCon, đồng sáng lập id Software là John Romero nói studio không những không khó chịu, mà còn thấy vui:

Cứ làm đi. Đừng đưa tiền cho tụi tôi. Cứ tung nó ra ngoài kia. Anh vào cửa hàng và thấy mười cái hộp khác nhau, bên trong đều là bản shareware Doom. Tôi không quan tâm. Cứ đưa nó tới tay tất cả mọi người.

Và rồi họ gọi điện cho… chính dân lậu

Đây mới là phần Cenix thích nhất. Romero kể:

Bọn tôi biết ở Đài Loan người ta đang copy game: 100%, thị trường lúc đó là vậy. Nên bọn tôi liên hệ với những tay lậu lớn nhất ở đó và hỏi, “Mua hộp của tụi tôi được không? Rẻ lắm. Rẻ cực kỳ.” Thế là họ mua cả tấn hộp, để mọi thứ trở nên chính danh.

Lý do rất thực tế: “Tung nó ra ngoài, làm họ thấy vui. Bọn tôi kiếm tiền khi người ta thực sự đặt mua phần còn lại của game. Bọn tôi không cố kiếm tiền từ bản shareware.”

Với id, đây đơn giản là phát hành. Ở thời điểm đó, muốn tải Doom từ BBS thì anh em phải gọi điện đường dài tốn kém và phải sở hữu một cái modem — thứ mà rất ít người có. Mấy cái hộp “hơi mờ ám” kia lại vô tình trở thành kênh phân phối tốt cho cả studio lẫn người chơi.

Tinh thần đó cũng giải thích luôn vụ không khoá bản quyền

Cùng logic ấy, id gần như bỏ qua chuyện chống copy. Romero nói:

Luôn có một cuộc chiến chưa từng ai thắng với copy protection, và bọn tôi không muốn phí thời gian vào đó. Người ta muốn copy thì họ sẽ copy. Có thể sau này họ sẽ mua — bọn tôi cũng đâu có tiền mua hết mấy game mình chơi.

Nghe xong mới thấy tư duy này đi trước thời đại cỡ nào: thay vì dựng rào, id chọn cách để game lan đi càng xa càng tốt rồi thu tiền ở phần người ta thật sự muốn trả.

Mấy pa nghĩ sao — nếu một hãng game hôm nay dám làm y hệt vậy thì họ sẽ thắng lớn hay ôm lỗ? Kể Cenix nghe với.

Nguồn tham khảo: PC Gamer