TRANG CHỦ / TIN TỨC / PHÂN TÍCH
PHÂN TÍCH

Level pack FPS thập niên 90 — thời hoang dã kết thúc bằng một vụ kiện đổi luật bản quyền

RICK LANE - PCGAMER · 13.10.2026 · 4 PHÚT ĐỌC

Từ Duke Nukem 3D đến vụ Micro Star v. FormGen: lịch sử level pack FPS và vì sao chúng biến mất. Ngồi xuống uống miếng nước nghe nè.

Hội mê FPS cổ điển ơi, ngồi xuống uống miếng nước rồi nghe nè. Rick Lane của PC Gamer vừa viết về một thể loại đã biến mất: các hộp level pack của những game bắn súng đầu tiên.

Không phải DLC, không phải mod

Theo bài, level pack là các bộ map bán trong hộp, không nằm gọn trong ba nhóm: game gốc, bản mở rộng hay mod. Master Levels của Doom II được coi là bản mở rộng chính thức. Quake có Scourge of Armagon và Dissolution of Eternity bán dưới tên “Official Mission Packs”. Wizardworks phát hành pack không chính thức cho Duke Nukem 3D.

Những pack hay nhất thường do các studio được cấp phép như Sunstorm Interactive làm. Studio này làm Duke Caribbean: Life’s A Beach, Duke It Out in DC, Duke Xtreme, cùng pack cho Shadow Warrior (Wanton Destruction), Blood (Cryptic Passage) và Redneck Rampage (Suckin’ Grits on Route 66) trong khoảng hai năm. Charlie Wiederhold, sinh viên nổi tiếng với map Duke 3D, được thuê sau khi một map LAN thu hút sự chú ý, sau này làm Duke Nukem Forever, Borderlands và Call of Duty: Modern Warfare 2. Ông nhớ lại: “There was no structure to the industry yet.”

Đống map lộn xộn

Không phải pack nào cũng chất lượng. Duke Assault của Wizardworks nhồi khoảng 1.500 map do người chơi làm, không kiểm duyệt, có cả map dở dang và map “troll” giết người chơi ngay lúc spawn. Còn series Nuke It của Micro Star Software bán trên kệ không được phép, chứa toàn map do người chơi tạo.

Vụ kiện đổi luật

Micro Star yêu cầu tòa tuyên rằng mình không vi phạm bản quyền, FormGen, nhà phát hành Duke Nukem 3D, kiện ngược cho rằng map Nuke It là tác phẩm phái sinh. Năm 1998 tòa xử FormGen thắng. Vụ Micro Star v. FormGen trở thành cột mốc luật bản quyền Mỹ, xác lập rằng mod có thể là tác phẩm phái sinh và làm mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu là vi phạm. Sau đó level pack không chính thức gần như biến mất, được chuyển vào bản mở rộng chính thức hoặc mod. Lane cho rằng cộng đồng làm map ngày nay có lẽ còn mạnh hơn, như Arcane Dimensions hay Dawn of the Machine của Quake.

Mấy ông có kỷ niệm với hộp level pack nào, hay chỉ từng nghịch map người chơi tự làm? Kể Cenix nghe ở comment nha!

Nguồn tham khảo: PC Gamer

← Tất cả tin tức